Opening vernieuwde Papyruszaal

Terugblik persconferentie Theater aan het Vrijthof

 

 

Maastricht - Maandag 1 oktober jongstleden vond in Theater aan het Vrijthof de persconferentie plaats rondom de opening van de vernieuwde Papyruszaal. Nadat tijdens fase 1 in 2017 alle kleedkamers, het artiestencafé en alle sanitaire ruimtes werden verbouwd, is nu ook fase 2 van de verbouwing van de Papyruszaal zo goed als afgerond. De theaterzaal werd de afgelopen 118 dagen volledig gerenoveerd en vernieuwd. De Papyruszaal wordt op 4 & 6 oktober feestelijk geopend met twee voorstellingen door philharmonie zuidnederland en Toneelgroep Maastricht. Niet alleen kwamen tijdens de persconferentie de vernieuwingen van de zaal en de verbeterde akoestiek aan bod, maar ook de openingsprogramma’s.


De laatste loodjes

Na het welkomstwoord blikte directeur Jean Boelen terug op het moment in 2014 toen besloten werd dat een verbouwing noodzakelijk was. Een verbouwing die wordt uitgevoerd door hoofdaannemer en bouwbedrijf Van Heur Bouw B.V, dat samen met een team van specialisten de verbouwing naar het model van 'design & construct' heeft voorbereid. Het interieurontwerp van de zaal komt van de hand van het architectenbureau AMA Group. Inmiddels is het einde van de verbouwing in zicht. Uiterlijk woensdag 3 oktober wordt het geheel opgeleverd nadat er op 2 oktober nog 160 lampjes worden aangesloten. De laatste loodjes dus. Directeur Jean Boelen telt dan ook de dagen af tot de opening.


Openingsprogramma 4 oktober

Directeur Stefan Rosu gaf een toelichting op het openingsprogramma van 4 oktober: “Het programma begint met een première van Itenéraire d’une illusion van de Chinese componist Chen. Een première die overigens gepland stond voor de Carnegie Hall, ware het niet dat de componist zijn werk niet op tijd af had. Daarnaast wordt het Pianoconcert voor de linkerhand van Ravel en Skrjabins Prometheus uitgevoerd, een epos over de machtige mens en diens scheppende kracht. Het is een allesomvattend werk voor een 100-koppig orkest, pianosolist en een koor van 90 personen, visueel ondersteund door een lichtspektakel.”

 

Openingsprogramma 6 oktober

Artistiek leider Servé Hermans sprak over King Lear waarmee Toneelgroep Maastricht zaterdag 6 oktober opent. Servé: “Het verhaal gaat over verraad, intriges en de dood. Bloedmooi met enkele hartverscheurende thema’s. Misschien wel het kroonwerk van Shakespeare, een stuk dat bijna nooit gedaan kan worden omdat je een grote cast nodig hebt. Het is de ‘Champions League’ binnen ons vakgebied. We zijn heel blij dat deze productie toch tot stand is gekomen dankzij de hulp van Theater aan het Vrijthof.”


Trotse wethouder

Wethouder Jim Janssen stak het Theater aan het Vrijthof en de twee aanwezige BIS-gezelschappen de loftrompet toe over hetgeen zij met de vernieuwde Papyruszaal en de beide openingsprogramma’s tot stand hebben gebracht: “Maastricht behoort met 120.000 inwoners tot de 9 grootste steden van Nederland als het aankomt op cultuur. De stad huisvest drie BIS-gezelschappen waarvan we er twee in dit huis mogen ontvangen. Dat zegt heel wat over wat cultureel Maastricht te bieden heeft”, aldus een trotse wethouder.

 

Verbeterde akoestiek
Cees Mulder, adviseur bij Kahle Acoustics, gaf een uitgebreide toelichting op de akoestiek van de vernieuwde Papyruszaal. De belangrijkste veranderingen zijn dat de overdracht van geluid vanuit het toneel naar het publiek toe enorm is verbeterd. Hiervoor zijn diverse elementen in de zaal toegevoegd waaronder speciale wandpanelen waardoor het geluid weerkaatst wordt en doeken tegen de zijwanden die het geluid juist absorberen. Deze doeken kunnen eventueel opgetrokken worden, afhankelijk van de vereiste akoestiek. Een van de belangrijkste elementen is een tweede kaatser die boven in het plafond hangt. Verder zorgde de luchtbehandelingsinstallatie in de zaal in het verleden voor veel lawaai in de zaal waardoor de verstaanbaarheid afnam. Dat probleem is nu opgelost doordat de nieuwe installatie veel minder geluid produceert. Ook de zogenaamde “bandbreedte” van de akoestiek is opgerekt waardoor dynamische verschillen beter hoorbaar zijn. “Tevens is het balkon akoestisch gezien vele malen beter geworden”, aldus Cees Mulder. In fase 3 die volgend jaar volgt, wordt ook de
akoestiek op het podium verder verbeterd. 

 

 IMG_1601.jpg

 

Voorproefje voor de pers
Na de perspresentatie volgde een rondleiding door de Papyruszaal. De pers kon met eigen ogen de zaal aanschouwen en de nieuwe stoelen uitproberen. Jean Boelen vertelde enthousiast over zijn bezoek aan de stoelenfabriek in Kortrijk en de verbeteringen ten opzichte van de vorige stoelen: “Het schuim en de bekleding is vernieuwd en het zitcomfort is verbeterd, mede door een betere ondersteuning van de lendenwervels. Alleen het ijzeren frame is gerecycled in het kader van duurzaamheid.” 

 

Bert Jeurissen, projectmanager bij Gemeente Maastricht, sprak over het voorbereidingstraject en het bouwproces. Onder andere de aanpassing van de klimaatbehandeling bleek een serieuze uitdaging te zijn. Bert: ”De luchtbehandelings- en koelinstallatie zijn compleet vernieuwd. Hiervoor moesten onderdelen van het gebouw tijdelijk worden weggenomen om de nieuwe installatie in te passen. Deze nieuwe installatie is in omvang groter dan de oude en is afgestemd op de nieuwe eisen op het gebied van duurzaamheid.” 

 

Roel Graven, architect bij AMA Groep, Associated Architects, gaf aan dat het Theater aan het Vrijthof voor hem een bijzonder project is: “In 1992 opende dit theater en was het ontwerp ook afkomstig van het bureau waar ik destijds net begon te werken. Het was het eerste ontwerp voor een theater dat door ons werd gemaakt. Inmiddels heeft AMA Groep 25 theaters door heel Europa ontworpen en wordt het bureau ook wel eens ‘De theaterspecialist van Nederland’ genoemd”, aldus Roel. Belangrijk uitgangspunt voor het huidige ontwerp, 25 jaar later, is het creëren van intimiteit. Roel licht toe: “Als bezoeker wil je je immers thuis voelen en zo dicht mogelijk betrokken zijn bij hetgeen zich op het toneel afspeelt. Hoe hebben we dat gerealiseerd? Door de zaal kleiner te maken, met kleuren te spelen en door het gebruik van in totaal 500 wandpanelen. Deze zijn allemaal op maat gemaakt en heel bepalend voor de akoestiek. De wandpanelen hebben de breedte van twee zitrijen waardoor de zaal kleiner lijkt door de ritmering. Ze zijn dus niet alleen functioneel op akoestisch vlak. Verder hebben we door het gebruik van houtfineer deze ritmering versterkt. Tevens is heel bewust gekozen voor het gebruik van de kleur rood. Waarom rood? Rood staat voor geborgenheid, intimiteit, je thuis voelen. De kleur voelt warm aan en staat ook voor passie en beleving, twee belangrijke elementen die ook van toepassing zijn op het theater. De rode kleur en het gevoel van geborgenheid komen ook terug in de stoelen. Zo bestaat de bekleding uit zacht fluweel (velvet) hetgeen zeer comfortabel aanvoelt.”


Stefan Rosu onderstreepte vanaf het balkon nogmaals het belang van een goede akoestiek, niet alleen voor het publiek maar zeer zeker ook voor het orkest: “Voor musici begint musiceren met klank. De kwaliteit van hetgeen men terugkrijgt uit de zaal is heel belangrijk, om elkaar te horen en goed op elkaar te reageren. Een goede akoestiek helpt om een mooie klank te maken. Dit is een groot voordeel voor de ontwikkeling van het orkest.” 

 

Met een repetitiefragment van philharmonie zuidnederland werd de persconferentie muzikaal afgesloten en kon men, mede door de verbeterde akoestiek, een speld horen vallen…

 

IMG_1776.jpg 

 

Tot slot nog enkele weetjes:

 

De wandkaatsers bestaan uit meer dan 500 onderdelen, in totaal ca 380m2.

 

De plafondkaatsers bestaan uit meer dan 150 onderdelen, in totaal 168m2.

 

Er is 450m2 isolatie gebruikt voor de akoestiek.


Er zijn ongeveer 200 lampen vervangen. Alles is nu LED (van zaallicht incl. noodverlichting tot stoelverlichting).


1873m2 is de totale oppervlakte van de vervangen bekleding en/of vloerbedekking: 1128m2 in de zaal en 745m2 in de foyers.


Heinz Ries (stoffeerder) en Jaak Vermeire (monteur zaalstoelen) hebben 26 jaar geleden al meegewerkt aan het leggen van de oude stoffering en de oude vloerbedekking.


14 doeken akoestiek, variabel in afmetingen in totaal ca 200m2.

 

24 luidsprekers en 12 microfoons EAS systeem met in totaal 1930m aan boxenkabel.


1300m3 aan steigerwerk, dat diverse keren gemodelleerd is ten behoeve van het inbouwpakket.


1000m2 aan tijdelijke vloerafdekking/werkvloeren is gebruikt tijdens de verbouwing.

 

Meer dan 1km aan balkhout


22 weken bouwtijd


118 dagen duurde de verbouwing


 


 

- --- -------------------------------- ---------------------------------------- -------------------------------- ------------------------ ------------- ----------------------------------- ---------------------------------------- -------------------------------- ------------------------ ------------