Franse Componistendag

Met lijnen naar Messiaen

zaterdag 19 januari 2019 / 11:30 uur
Theater aan het Vrijthof: Papyruszaal
Genre: Muziek en Opera

>
<

Voor het eerst biedt de Componistendag in Maastricht geen centrale componist, maar de toontaal van een land door de eeuwen heen.

 

Gedurende de hele dag klinkt het werk van Franse componisten. Van de vroege barok uit de tijd van Zonnekoning Lodewijk XIV tot impressionistische muziek en twintigste-eeuwse meesterwerken. En alles wat daar tussen zit natuurlijk. De philharmonie zuidnederland brengt het sluitstuk van de avond. Deze keer gebeurt dat op wel heel spectaculaire wijze: met de groots bezette Turangalîla Symfonie van Olivier Messiaen. Door velen de belangrijkste en meest imposante symfonie van de twintigste eeuw genoemd.

 

Tijdens dit concert kun je bij Messiaens Turangalîla-Symfonie gebruik maken van Wolfgang. Wolfgang is een smartphone-app voor klassieke muziek, die tekst en uitleg biedt bij de opgevoerde werken. Met Wolfgang ervaar je de rijkdom van klassieke muziek als nooit tevoren. Klik hier voor meer informatie.


De Franse Componistendag is een unieke coproductie van Theater aan het Vrijthof en philharmonie zuidnederland.



Sint
Servaasbasiliek

11:30    Fluit Toon Fret                        Jolivet Incantation nr 1
11:35    Orgel Marcel Verheggen          Tournemire Paraphras- Carillon

Theater aan het Vrijthof

11:45    Lunchpauze
12:45    Klavecimbel Skip Sempé        Rameau o.a. Les Indes Galantes
            en Pierre Hantaï

13:45    Lezing

14:45    Fluit Toon Fret                       Jolivet Incantation nr 2
14:50    Zang I Fagiolini                      Daniel-Lesur Le Cantiques des Cantiques
                                                          Daniel-Lesur Selectie uit: Le Printemps

15:40    Fluit Toon Fret                       Jolivet Incantation nr 3
16:15  , Piano David Bismuth              Couperin, Rameau, Debussy, Dukas, Messiaen, Dutilleux en Evans

18:00    Fluit Toon Fret                       Jolivet Incantation nr 4
18:05    Zang I Fagiolini                      Françaix Ode à la Gastronomie
18:25    Fluit Toon Fret                       Jolivet Incantation nr 5
18:30    Dinerpauze
19:30    Piano Roger Muraro               Ondes-Martenot Nathalie Forget

                                                           

20.00   philharmonie zuidnederland   Ondes-Martenot Nathalie Forget

            Dirigent Dmitri Liss               Messiaen Turangalîla-symfonie
            Piano Roger Muraro            

                                                     


Eet u mee?

Bestel hier uw lunch en diner:

Muziek en Opera

€ 10,00
za 19 jan 2019 / 11:45 uur
Franse Componistendag - Lunch
lees verder »
Muziek en Opera

€ 17,50
za 19 jan 2019 / 18:30 uur
Franse Componistendag - Diner
lees verder »

Componistendag Maastricht


Theater aan het Vrijthof en philharmonie zuidnederland (voorheen Limburgs Symfonie Orkest) organiseren sinds 2003 jaarlijks een zogeheten Componistendag, monografisch, dus steeds gewijd aan het oeuvre van één componist. Na een dagprogramma, rijkelijk gevuld met solo- en ensemblewerken, vindt de Componistendag zijn apotheose in een feestelijk symfonisch avondconcert. Onder anderen Brahms, Beethoven, Dvorak, Mahler, Mozart, Prokovjef, Ravel (met toen in 2007 de nog piepjonge gebroeders Jussen) en Richard Strauss passeerden de revue.

 

Met gesproken inleidingen, een uitvoerige programmatoelichting en uiteraard vertolkingen door de grootste specialisten, geniet ons publiek telkens een schitterend en verdiepend perspectief op wat een componist aan schoons de wereld schonk.

 

En uiteraard zorgen we ook voor de inwendige mens, want zo’n intensieve dag kan alleen goed gevoed ten volle beleefd worden.

 

Componistendag 2019: Franse Componistendag, lijnen naar Messiaen

Met de Componistendag 2019 onderzoeken Theater aan het Vrijthof en philharmonie zuidnederland de mogelijkheid en aantrekkelijkheid van de 'componist in context', als mogelijk verrijkend format voor toekomstige programmering.

 

Die context hebben we vormgegeven vanuit de Turangalîla symfonie van Olivier Messiaen. Het exotisme, het sensuele, het metrieke aspect en de jazz-elementen van dat werk, Messiaens participatie in de Franse componistengroep Jeune France, de composities die hij analyseerde met zijn studenten, zijn inspiratiebronnen en de waardering voor collega-componisten, zijn de uitgangspunten waarmee we een -naar onze smaak- exceptioneel programma hebben vormgegeven.

 

Onze gastmusici

Met Roger Muraro, Nathalie Forget, David Bismuth, Skip Sempé, Pierre Hantaï, Toon Fret, Marcel Verheggen en I Fagiolini hebben wij ons verzekerd van een uitzonderlijke groep van specialisten, niet of zeer weinig te genieten in Nederland, die in deze samenstelling, op zo’n compacte manier en in een dergelijk samenhangend programma nimmer te beluisteren zijn.

 


Toelichting

Al lang droomde Dmitri Liss ervan de Turangalîla-Symphonie van Olivier Messiaen uit te voeren, vijf kwartier voor groot orkest met vijf slagwerkers en twee solisten, namelijk piano en elektrische “Martenot-golven”. Turangalîla is Sanskriet voor een ritmisch patroon en betekent ongeveer “spel van het snelle paard”. Messiaen beschouwde de Symphonie als deel van een surrealistisch-erotische “Tristan-trilogie”.

 

Messiaen was van huis uit organist, leerling van Marcel Dupré maar meer nog bewonderaar van Charles Tournemire, waarvan op deze dag de Paraphrase-Carillon voor orgel klinkt.

 

In zijn jonge jaren maakte Messiaen deel uit van Jeune France, een componistengroep die zich verzette tegen zowel lichtzinnigheid als dor neoclassicisme. Twee andere leden waren André Jolivet en de minder bekende Daniel-Lesur. Jolivet wilde terug naar de rituele oorspong van muziek; Lesur componeerde met zijn koorzetting van het Hooglied een sensueel meesterwerk.

 

Exotisme was niet nieuw in de Franse muziek. Ruim twee eeuwen voor Messiaen evoceerde Rameau in zijn balletopera Les Indes galantes Turken, Inca’s en “Wilden”. Klavecinisten Skip Sempé en Pierre Hantaï brengen hieruit een selectie

Experimenteren met metra deed Claude Le Jeune al rond 1600 in Le Printemps, een vocaal werk dat Messiaen behandelde in zijn analyseklas.

 

Pianist David Bismuth overbrugt in zijn recital de Franse barok tot Messiaen, met een uitstap naar jazz, die in de Turangalîla ook goed te horen is.

 

Fluitist Toon Fret lardeert de dag met vijf Incantaties van Jolivet.

 

En daar het een Franse dag is komt ook eten aan bod, in een Ode à la Gastronomie van de door Messiaen zeer gerespecteerde collega- en generatiecomponist Jean Françaix, uitgevoerd door het meesterlijke vocaal ensemble I Fagiolini.

 

Daarna onthult Nathalie Forget de geheimen van de ondes martenot en komen alle ‘lijnen naar Messiaen’ samen in diens Turangalîla symfonie.